Serwis informacyjny. Nie jesteśmy bankiem i nie udzielamy kredytów.Słownik pojęć
Zapytaj specjalistę
Spłata długów

Ugoda z wierzycielem: propozycja rat, umorzenie odsetek i wzór pisma

Redakcja Kompasu KredytowegoAktualizacja: 7 min czytania
Spis treści

Zaległości rosną, a telefony od windykatora nie przestają? Dobrze zaplanowana ugoda z wierzycielem pozwala zamienić chaos w harmonogram, który mieści się w Twoim budżecie. Wierzyciel także zyskuje: odzyskuje pieniądze bez kosztów procesu i egzekucji. To nie jest wyłącznie prośba o litość, ale umowa, w której obie strony coś dają. Poniżej znajdziesz kolejne kroki, elementy ugody i gotowy wzór pisma.

Czym jest ugoda i dlaczego bywa korzystna

Według kodeksu cywilnego (art. 917) ugoda to umowa, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, aby usunąć niepewność co do roszczeń, zapewnić ich wykonanie albo uniknąć sporu lub go zakończyć. W praktyce Ty zobowiązujesz się do regularnych wpłat, a wierzyciel rezygnuje z części odsetek, kosztów albo zgadza się na dłuższy termin.

Ugoda ma sens, gdy dług jest uznany i nie podważasz jego wysokości, a Twoje dochody pozwalają na stałą ratę. Nie jest dobrym wyjściem, gdy dług jest sporny, może być przedawniony albo gdy rata zabiera środki na czynsz i jedzenie. Wtedy zacznij od planu spłaty długów lub porady prawnej.

Zanim napiszesz: przygotuj liczby

Wierzyciel uwierzy w propozycję, jeśli widać, że ją przemyślałeś. Zanim sięgniesz po telefon:

  1. Spisz dochody i wydatki. Policz stałe opłaty (mieszkanie, media, żywność, dojazdy, leki) i sprawdź, ile realnie zostaje na raty.
  2. Ustal pełną kwotę długu. Poproś o rozliczenie: kapitał, odsetki umowne, odsetki za opóźnienie, koszty. Sprawdź, kto jest aktualnym wierzycielem, bo dług mógł zostać sprzedany.
  3. Sprawdź daty. Zobacz, kiedy dług stał się wymagalny i czy nie nadchodzi przedawnienie (opisujemy to w tekście o przedawnieniu długu).
  4. Ułóż priorytety. Najpierw czynsz, rachunki za media, alimenty i raty zabezpieczone (np. na mieszkanie). Dopiero potem długi nieuprzywilejowane.
  5. Zostaw margines. Ustal ratę trochę niższą od maksymalnej, żeby jeden nieprzewidziany wydatek nie przerwała harmonogramu.

Co zaproponować wierzycielowi

Wierzyciele najczęściej akceptują propozycje, w których widać wysiłek dłużnika. Możesz poprosić o jeden lub kilka rozwiązań.

Rozłożenie na raty

To podstawowa forma ugody. Podaj wysokość raty, termin płatności i liczbę rat. Dobrze brzmi propozycja, która kończy dług w rozsądnym czasie, bo wierzyciel nie chce czekać dziesięciu lat. Jeśli możesz, zaproponuj wyższą pierwszą wpłatę jako gest dobrej woli.

Umorzenie lub zamrożenie odsetek

Poproś o umorzenie odsetek za opóźnienie albo ich zawieszenie na czas trwania ugody. Wierzyciele, zwłaszcza tacy, którzy kupili dług w pakiecie, bywają bardziej elastyczni niż pierwotni kredytodawcy. Odsetki mogą być przedmiotem ustępstwa w zamian za dotrzymanie harmonogramu: jeśli spłacisz wszystko terminowo, zostaną umorzone w całości.

Jednorazowa spłata części długu

Jeśli możesz zebrać pewną kwotę, np. z darowizny od rodziny lub sprzedaży rzeczy, zaproponuj jej wpłatę w zamian za umorzenie reszty. Taka oferta bywa atrakcyjna dla wierzyciela, który woli szybki zastrzyk gotówki niż długie ściganie.

Karencja

W przejściowych kłopotach (utrata pracy, choroba) możesz poprosić o kilka miesięcy bez rat, po których rozpocznie się harmonogram. Uzasadnij prośbę dokumentami.

Co musi zawierać dobra ugoda

Ugodę warto zawrzeć w formie pisemnej lub dokumentowej, nawet jeśli nie jest to wymagane ustawą. Dzięki temu masz dowód ustaleń. Sprawdź, czy jest w niej:

  • dane stron i identyfikacja długu (numer umowy lub sprawy);
  • kwota długu w chwili zawarcia ugody, z rozbiciem na kapitał, odsetki i koszty;
  • ustępstwa wierzyciela, np. umorzenie odsetek i kosztów, z podaniem kwoty;
  • harmonogram: liczba rat, ich wysokość, terminy i numer rachunku;
  • skutki zwłoki: po ilu dniach opóźnienia wierzyciel może wypowiedzieć ugodę i co się wtedy stanie;
  • skutek spłaty: oświadczenie, że po wykonaniu ugody roszczenia wygasają, a wierzyciel wystawi pisemne potwierdzenie rozliczenia;
  • zawieszenie czynności: zobowiązanie wierzyciela do wstrzymania windykacji lub egzekucji na czas wykonywania ugody;
  • datę i podpisy obu stron.

Dla porównania, ugoda zawarta przed sądem lub mediatorem i zatwierdzona przez sąd ma moc równą wyrokowi i pozwala na szybką egzekucję, a roszczenie stwierdzone taką ugodą przedawnia się po 6 latach (art. 125 kc). To mocniejsza forma dla wierzyciela, więc czasem łatwiej ją wynegocjować.

CechaUgoda pozasądowaUgoda sądowa lub mediacyjna zatwierdzona przez sąd
FormaUmowa między stronamiZawierana przed sądem lub mediatorem
Skutek dla wierzycielaDochodzenie przez pozewMożliwość skierowania do egzekucji po nadaniu klauzuli
PrzedawnienieZależy od roszczenia6 lat od stwierdzenia ugodą
KosztyZwykle brakOpłaty sądowe lub koszty mediacji

Ryzyko: uznanie długu przedawnionego

Zanim podpiszesz ugodę, sprawdź, czy dług nie jest przedawniony. Uznanie długu przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 kc), więc zgoda na raty może spowodować, że termin zacznie biec od nowa. Przy długu już przedawnionym podpisanie deklaracji może być traktowane jako zrzeczenie się zarzutu przedawnienia, a to odbiera Ci najmocniejszy argument obronny. Gdy dług ma kilka lat, a wierzyciel milczał, najpierw uzyskaj poradę, a dopiero potem rozmawiaj o ratach.

Wzór pisma z propozycją ugody

Poniższy wzór dostosuj do swojej sytuacji. Wyślij go listem poleconym lub mailem, a kopię zachowaj.

Wzór pisma: propozycja ugody z wierzycielem

[Miejscowość], [data]

[Imię i nazwisko dłużnika], [adres], [numer telefonu]

[Nazwa wierzyciela], [adres]

Dotyczy: umowy / sprawy nr [numer], zadłużenie na dzień [data] w wysokości [kwota] zł.

Szanowni Państwo,

w związku z trudną sytuacją finansową ([krótki opis przyczyny, np. utrata pracy, choroba]) zwracam się z propozycją zawarcia ugody. Chcę spłacić zadłużenie i proszę o rozważenie następujących warunków:

  1. spłata kwoty [kwota] zł w [liczba] ratach po [kwota raty] zł miesięcznie, płatnych do [dzień] dnia każdego miesiąca, począwszy od [data pierwszej raty];
  2. umorzenie odsetek za opóźnienie naliczonych do dnia podpisania ugody w kwocie [kwota] zł oraz wstrzymanie naliczania dalszych odsetek na czas jej wykonywania;
  3. wstrzymanie czynności windykacyjnych i egzekucyjnych na czas wykonywania ugody;
  4. wystawienie pisemnego potwierdzenia całkowitej spłaty po zapłaceniu ostatniej raty.

Proszę o odpowiedź na piśmie do dnia [data] oraz o przesłanie rozliczenia zadłużenia (kapitał, odsetki, koszty) z podaniem dat. Niniejsze pismo nie stanowi uznania długu ani zrzeczenia się zarzutu przedawnienia.

Z poważaniem, [podpis]

Ostatnie zdanie wzoru zabezpiecza Cię przed skutkiem uznania, ale nie jest gwarancją, że sąd nie oceni pisma inaczej. Jeśli dług jest stary, lepiej skonsultować się z prawnikiem.

Kiedy ugoda nie jest dobrym pomysłem

Ugoda nie zawsze pomoże. Jeśli Twój dochód nie pokrywa podstawowych kosztów życia, każda rata będzie kosztem, którego nie udźwigniesz, a niedotrzymana ugoda zwykle jest gorsza niż jej brak, bo wierzyciel odzyskuje prawo do pełnej kwoty. Podobnie, gdy masz wielu wierzycieli, a spłata jednego odbywa się kosztem pozostałych, możesz wpaść w spiralę. Wtedy najpierw uporządkuj całość zadłużenia, sprawdź, które długi są sporne lub przedawnione, i dopiero potem negocjuj. Nie zaciągaj też nowego kredytu po to, by sfinansować ratę ugody.

Jak negocjować i co robić po podpisaniu

Rozmowę prowadź spokojnie i pisemnie, a przy rozmowach telefonicznych notuj datę, godzinę i nazwisko rozmówcy. Jeśli wierzyciel odrzuci propozycję, poproś o kontrapropozycję i uzasadnienie. Możesz też zaproponować mediację. Po podpisaniu płać terminowo, przelewem z jasnym tytułem, i zachowuj potwierdzenia. Jeśli w trakcie umowy stracisz możliwość spłaty, napisz o tym przed terminem raty, a nie po fakcie. Wierzyciele częściej godzą się na zmianę harmonogramu, gdy dłużnik się z nimi kontaktuje.

Gdy wielu wierzycieli naraz oznacza, że żadna ugoda nie zmieści się w budżecie, rozważ upadłość konsumencką. Pamiętaj też, że chwilowe trudności nie zawsze wymagają nowego kredytu; więcej o ostrożności przy zaciąganiu kolejnych zobowiązań znajdziesz w filarze o kredycie przy niskiej zdolności.

Gdzie uzyskać pomoc przy ugodzie

Napisanie ugody nie musi kosztować. O wsparcie możesz poprosić w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego, u rzecznika konsumentów albo, w sporach z instytucjami finansowymi, u Rzecznika Finansowego. Szczegóły są w tekście o bezpłatnej pomocy dla zadłużonych.

Najczęstsze pytania

Jak napisać propozycję ugody z wierzycielem?

Wskaż numer sprawy lub umowy, kwotę zadłużenia, krótko opisz przyczynę kłopotów i podaj konkretną propozycję: wysokość raty, termin pierwszej płatności i liczbę rat. Poproś o umorzenie lub zamrożenie odsetek i o pisemne potwierdzenie ugody. Propozycja ma być realna, bo niedotrzymana ugoda psuje Twoją wiarygodność.

Czy wierzyciel musi zgodzić się na raty?

Nie, ugoda wymaga zgody obu stron, a wierzyciel nie ma obowiązku jej zawierać. Często jednak woli otrzymywać regularne wpłaty niż prowadzić długą windykację. Dobrze przygotowana, wiarygodna oferta zwiększa szanse na zgodę.

Czy w ugodzie można umorzyć odsetki?

Tak, o ile wierzyciel się na to zgodzi. Umorzenie odsetek za opóźnienie lub części kapitału to typowe ustępstwo wierzyciela w zamian za Twoje dotrzymanie harmonogramu. Warto zapisać to wprost i określić, kiedy ustępstwo przestaje obowiązywać.

Czy ugoda z wierzycielem przerywa przedawnienie?

Podpisanie ugody co do długu, który jeszcze się nie przedawnił, zwykle jest uznaniem długu i przerywa bieg przedawnienia. Termin biegnie wtedy od nowa. Jeśli podejrzewasz, że dług jest przedawniony, najpierw sprawdź daty i poradź się prawnika.

Co się stanie, jeśli nie dotrzymam ugody?

Skutki zależą od jej treści. Zwykle wierzyciel może wrócić do pełnej kwoty z odsetkami i skierować sprawę do sądu lub komornika. Dlatego zapisz w ugodzie, ile dni zwłoki jest dopuszczalne, i nie zgadzaj się na raty, których nie utrzymasz.

Źródła

Redakcja Kompasu Kredytowego

Zespół redakcyjny serwisu. Piszemy na podstawie ustaw oraz materiałów UOKiK, KNF i Rzecznika Finansowego, a każdy tekst sprawdzamy z aktualnymi przepisami przed publikacją i aktualizacją. Jak pracujemy

Co dalej?

Jeśli chcesz porównać możliwe formy finansowania, skorzystaj z narzędzia dobór formy finansowania przy niskiej zdolności (bez danych osobowych). W sprawie zadłużenia najpierw sięgnij po bezpłatną pomoc opisaną wyżej. Gdy rozważasz kredyt lub pożyczkę, możesz wysłać bezpłatne i niewiążące zapytanie.

Czytaj także w dziale Spłata długów